WIERSZE
Szwecja
Turcja
Pia Tafdrup

Lyset lugter dyrisk
Et træ er væltet i stormen, det ses
horisontalt nu
med rødderne rykket op.

Mod himlen sprøjtede jord
som en sort ejakulation.

Fugle synger uanfægtet videre
fra andre træer,
som havde deres tunger
trukket alle vokaller ud
af alfabetet.

Ofte er det at begynde forfra
en fortsættelse, nogle lader deres liv
for at andre kan synge frit.

Smagen af stål (2014), Gyldendal
© Pia Tafdrup / Gyldendal


Światło pachnie zwierzęco
Wichura przewróciła drzewo,
widać je teraz poziomo
z korzeniami wyrwanymi z gruntu.

Ziemia strzeliła w niebo
niczym czarny wytrysk.

Ptaki jak gdyby nigdy nic śpiewają dalej
na innych drzewach,
zdaje się, że ich języki wyssały
z alfabetu
wszystkie samogłoski.

Zaczynanie od początku to często
kontynuacja, jedni oddają życie
by inni mogli śpiewać do woli.


tłumaczenie Bogusława Sochańska





Pia Tafdrup
Pia Tafdrup (ur. 1952) - członkini The European Academy of Poetry i elitarnej Det Danske Akademi skupiającej uznanych duńskich pisarzy i poetów. Debiutowała w 1981 tomem wierszy. Poezja pozostaje jej najważniejszą domeną, choć Pia Tafdrup jest również autorką powieści i dramatów, a także studium procesu twórczego Over vandet går jeg. Skitse til en poetik (Idę po wodzie. Szkice do poetyki, 1991). Wydała piętnaście tomików wierszy, m.in. Krystalskoven (Kryształowy las, 2000), Hvalerne i Paris (Wieloryby w Paryżu, 2002), Tarkovskijs heste (Konie Tarkowskiego, 2006), Trækfuglens kompas (Kompas ptaków wędrownych, 2010). Jej wiersze tłumaczono na ponad trzydzieści języków, publikowane były w periodykach i antologiach w wielu krajach, ponadto w czternastu z nich - Anglii, Francji, Hiszpanii, Holandii, Izraelu, Kanadzie, Libanie, Macedonii, Norwegii, Portugalii, Słowacji, Słowenii, Szwecji, Turcji - ukazało się ogółem dwadzieścia pięć zbiorów jej poezji. Pia Tafdrup ma w swoim dorobku również przekłady, głównie poezji, z języków angielskiego i szwedzkiego. W 1999 roku Duńska Fundacja Sztuki przyznała jej dożywotnie stypendium twórcze. Do najważniejszych nagród, jakimi ją wyróżniono, należą Nagroda Literacka Rady Nordyckiej za tom Dronningeporten (1999) i Nagroda Nordycka Akademii Szwedzkiej zwana „małym Noblem” (2006).
Poetka napisała: „Interesuje mnie natura człowieka, ale również to, co dzieje się między ludźmi, np. ból, który ludzie wzajemnie sobie zadają”. W ostatnich latach coraz wyraźniej zajmuje ją także związek człowieka z otaczającą go przyrodą i jego stosunek do niej, o czym zaświadcza tom Smagen af stål (Smak stali), który ukazał się w Kopenhadze w 2014 roku i z którego pochodzą utwory prezentowane w ramach projektu Wiersze w metrze 2016.


Pia Tafdrup, født 1952, medlem af The European Academy of Poetry og Det Danske Akademi. Hun debuterede i 1981 med digtsamlingen Når der går hul på en engel og har hidtil udgivet femten digtsamlinger, bl.a. Krystalskoven, 2000, Hvalerne i Paris, 2002, Tarkovskijs heste, 2006, Trækfuglens kompas, 2010, samt poetikken Over vandet går jeg, to skuespil og to romaner. Hendes digte er blevet oversat til over tredive sprog og trykt i tidskrifter og antologier i mange lande. Desuden er 25 samlinger af Pia Tafdrups digte blevet udgivet i England, Frankrig, Spanien, Holland, Israel, Canada, Libanon, Makedonien, Norge, Portugal, Slovakiet, Slovenien, Sverige og Tyrkiet.
Pia Tafdrup oversætter poesi fra engelsk og svensk.
I 1999 modtog hun Nordisk Råds Litteraturpris for digtsamlingen Dronningeporten samt den livsvarige ydelse fra Kunstfonden, og i 2006 modtog hun Det Svenske Akademis Nordiske Pris.
Pia Tafdrup skrev: ” Mennesket som natur optager mig, men ikke mindst det, der foregår mellem mennesker, f. eks. den smerte mennesker tilføjer hinanden.” Imidlertid er det også menneskets relation til naturen, som optager hende, hvilket især kan spores i samlingen Smagen af stål udgivet i 2014, som digte præsenteret under projektet Digtene i metroen 2016 stammer fra.
Bogusława Sochańska
Bogusława Sochańska - tłumaczka, autorka tekstów krytycznoliterackich i esejów poświęconych duńskiej literaturze i kulturze. Jest absolwentką filologii duńskiej na UAM w Poznaniu, gdzie w 1980-1994 wykładała w Katedrze Skandynawistyki m.in. historię literatury duńskiej i translatologię. Za najważniejsze w swoim dorobku uważa przekłady twórczości H.Ch. Andersena. Za pełne wydanie Baśni i opowieści, t. 1-3 (Media Rodzina, 2006) została uhonorowana duńską Nagrodą im. Hansa Christiana Andersena. Za Andersen. Dzienniki 1825-1875 w jej wyborze, przekładzie i opracowaniu (Media Rodzina, 2014) nominowano ją do Nagrody Literackiej Gdynia 2015 w kategorii Przekład. Ponadto tłumaczyła prozę m.in. Janiny Katz, Knuda Romera i Stiga Dalagera, dramaty Astrid Saalbach, Susanne Brøgger i Stiga Dalagera, wiersze Pieta Heina, Susanne Brøgger, Janiny Katz, Yahyi Hassana. Tom wierszy tego ostatniego w jej przekładzie nominowano do gdańskiej Nagrody Europejski Poeta Wolności 2016. Publikowała eseje i tłumaczenia (m.in. wierszy Inger Christensen, Marianne Larsen, Petera Laugesena, Henrika Nordbrandta) m.in. w „Pograniczach”, „Odrze”, „Znaku”, „Gazecie Wyborczej”, „Res Publice Nowej”, „Polonistyce”, „Przekładańcu”.

Bogusława Sochańska, mag. phil. fra Adam Mickiewicz Universitet, Poznan, dansk filologi.
1980-1995 lektor ved skandinavisk fakultet ved Adam Mickiewicz Universitet i Poznan (underviste bl.a. i dansk litteraturhistorie og translatologi), siden 1999 institutleder ved Det Danske Kulturinstituts afdeling i Polen. Hun har bl.a. oversat H.C. Andersens samlede Eventyr og Historier (den første polske oversættelse direkte fra dansk), som hun fik Hans Christian Andersen Prisen for i 2007 (Odense), og sit udvalg af H.C. Andersens Dagbøger 1825-1875, som hun blev nomineret for til den polske pris Nagroda Literacka GDYNIA 2015. Desuden har hun oversat prosa, teaterstykker og digte af bl.a. Astrid Saalbach, Susanne Brøgger, Janina Katz, Stig Dalager, Piet Hein. I 2014 fik hun Den Danske Oversætterpris. I 2016 blev Yahya Hassans digtsamling i hendes oversættelse nomineret til The European Poet of Freedom Prisen, som uddeles i Gdansk. Sochanska har publiciret mange artikler og essays om dansk litteratur, først og fremmest om H.C.



Twitter