WIERSZE
Szwecja
Turcja
Kiriakos Charalambidis

ΠΡΩΙ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΟΛΙ
Το πρωινό δε θα ξεχάσω εκείνο,
που μού ‘φερες την είδηση πως ο ήλιος έβγηκε.
Ήρθα να ιδώ μαζί σου αυτό το θάμα.
Τα σκαλιστά σου λόγια στήσανε κορμό
στη θόλο των Δελφών, άκρη του φύλλου ελιάς.
Ήταν ωραίο, γλυκό το φως, που η κάπα τ’ ουρανού
άφηνε να γλιστρά στο πρόσωπό σου.
Κι αν αύριο θα πεθάνουμε, θα μείνει
το περιβόλι του θανάτου ολάνθιστο.
Αν το χλωμό σε θλίβει φως στο μάγουλο,
το μέτωπό σου κι ο οφθαλμός υπάρχουν.
Πλην ελαχίστων εξαιρέσεων, του ανθρώπου
βρίσκει ρυθμό η τιμή να μεγαλώνει.
Έτσι μονάχοι εμείς στον καθαρό ουρανό,
έξω απ’ τη γη, απ’ τον Άδη, απ’ όλα ετούτα,
είναι η στιγμή να πούμε «χαίρετε»

1961


W sadzie o poranku
Nie zapomnę tamtego poranka,
gdy powiedziałeś mi, że właśnie wzeszło słońce.
Wyszedłem podziwiać wraz z tobą cud wschodu.
Twoje słowa niczym dłuto rzeźbiarza stworzyły kształt torsu w kopule Delf, na koniuszku oliwnego listka.
Piękne ono było, słodkie to światło, któremu pozwoliła wśliznąć się na twoją twarz opończa nieba.
Gdybyśmy mieli jutro umrzeć,
ogród śmierci pozostanie pełen kwiatów.
Jeśli zasmuca cię blade światło na policzku, czoło twoje i oko nadal istnieją.
Poza nielicznymi wyjątkami, wartość
człowieka znajduje swój rytm i wzrasta.
A my, sami pod czystym niebem,
daleko od ziemi, daleko od Hadesu, od tego wszystkiego, oto chwila, by rzec: „Bądźcie zdrowi!”

1961

tłumaczenie Małgorzata Borowska





Kiriakos Charalambidis
© Rissos Haralambidis - All rights reserved Kiriakos Charalambidis (Κυριακός Χαραλαμπίδης, ur. w 1940 r. na Cyprze), studiował historię i archeologię na Uniwersytecie Ateńskim. Był słuchaczem zajęć teatralnych w Atenach. Uzyskał specjalizację w zakresie tematyki radiowej w Monachium. Pracował jako nauczyciel w szkolnictwie średnim. Przez trzydzieści lat pracował w CyBC (cypryjski publiczny nadawca radiowo-telewizyjny), gdzie przed odejściem na emeryturę pełnił funkcję dyrektora programów radiowych.

Poeta, eseista i tłumacz. Jest laureatem wielu nagród, między innymi greckiej Nagrody Państwowej w dziedzinie poezji (1995) za tom wierszy Metahistoria (Μεθιστορία) oraz trzykrotnie cypryjskiej Nagrody Państwowej w dziedzinie poezji. Akademia Ateńska przyznała mu za całokształt twórczości Nagrodę im. Kostasa i Eleni Uranisów (2003), a za zbiór wierszy Kopuła (Θόλος) Nagrodę im. Meropy Ikonomu (1989). Otrzymał również: nagrodę Republiki Cypryjskiej za wybitną twórczość literacką (2007), Nagrodę im. Tefkrosa Antiasa – Todosisa Pieridisa za Wkład w Kulturę (2006), Międzynarodową Nagrodę Kawafisa (1998) oraz Nagrodę Greckiego Stowarzyszenia Tłumaczy Literatury (1997). W 2013 r. nadano mu tytuł doktora honoris causa Wydziału Filologicznego Uniwersytetu Ateńskiego i wybrano na członka korespondenta Akademii Ateńskiej. Twórczość poety ukazuje się w przekładach na język angielski, francuski, niemiecki, szwedzki, bułgarski i albański.


Κυριάκος Χαραλαμπίδης (γεννήθηκε στην Κύπρο το 1940), σπούδασε Ιστορία και Αρχαιολογία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Παρακολούθησε μαθήματα Θεάτρου στην Αθήνα και ειδικεύτηκε σε θέματα Ραδιοφωνίας στο Μόναχο. Εργάστηκε ως φιλόλογος στη Μέση Εκπαίδευση και για τρεις δεκαετίες στο Ραδιοφωνικό Ίδρυμα Κύπρου, απ’ όπου αφυπηρέτησε ως Διευθυντής Ραδιοφωνίας.
Ασχολείται με την ποίηση, το δοκίμιο και τη μετάφραση. Το έργο του έλαβε πολλές διακρίσεις, μεταξύ των οποίων το Κρατικό Βραβείο Ποίησης της Ελλάδας (Μεθιστορία, 1995) και τρεις φορές το Κρατικό Βραβείο Ποίησης της Κύπρου. Η Ακαδημία Αθηνών τον τίμησε με το Βραβείο Κώστα και Ελένης Ουράνη για το σύνολο του έργου του (2003) και με το Βραβείο Μερόπης Οικονόμου για το βιβλίο Θόλος (1989). Η Κυπριακή Δημοκρατία του απένειμε το Αριστείο Γραμμάτων (2007). Έλαβε επίσης το Βραβείο Πολιτιστικής Προσφοράς Τεύκρου Ανθία – Θοδόση Πιερίδη (2006), το Διεθνές Έπαθλο Καβάφη (1998) και το Βραβείο της Ελληνικής Εταιρείας Μεταφραστών Λογοτεχνίας (1997). Το 2013 αναγορεύτηκε Επίτιμος Διδάκτωρ του Τμήματος Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών και εξελέγη αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών στον κλάδο Λογοτεχνίας (ποίησης) στην Τάξη των Γραμμάτων και των Καλών Τεχνών. Μεταφράσεις του έργου του κυκλοφορούν σε αυτοτελείς εκδόσεις στα Αγγλικά, Γαλλικά, Γερμανικά, Σουηδικά, Βουλγαρικά και Αλβανικά.
Małgorzata Borowska
Małgorzata Borowska (ur. 1951), profesor zwyczajny, filolog klasyczny i nowogrecki, założycielka i kierownik Pracowni Studiów Helleńskich Wydziału „Artes Liberales” UW. Autorka licznych książek naukowych, w tym podręczników do nauki starej i nowej greki. Od 2004 roku prowadzi serię „Arcydzieła Literatury Nowogreckiej”, w której zaprezentowała polskiemu czytelnikowi utwory leżące u podwalin literatury nowogreckiej, od XVI do XX wieku, w tym obszerne antologie greckiej baśni i pieśni gminnej. Tłumaczyła greckich autorów antycznych i nowożytnych. W 2014 r. pod jej współredakcją ukazała się dwutomowa monografia Cypr: dzieje, literatura, kultura.  

Małgorzata Borowska (γεν. το 1951) καθηγήτρια, κλασικός και νεοελληνικός φιλόλογος, ιδρύτρια και επικεφαλής του Εργαστηρίου Ελληνικών Σπουδών του Τμήματος «Artes Liberales» του Πανεπιστημίου Βαρσοβίας (UW). Συνέγραψε πολλά ακαδημαϊκά βιβλία, συμπεριλαμβανομένων των εγχειριδίων της Αρχαίας και της Νέας Ελληνικής. Από το 2004 εκδίδει την σειρά «Αριστουργήματα της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας» στην οποία παρουσιάζει στον πολωνικό αναγνώστη τα πιο σημαντικά έργα της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας από τον 16ο έως τον 20ο αιώνα, συμπεριλαμβανομένων των εκτενών ανθολογιών των ελληνικών παραμυθιών και δημοτικών τραγουδιών. Έχει μεταφράσει τους αρχαίους και τους σύγχρονους Έλληνες συγγραφείς. Το 2014 υπό την μερική της επιμέλεια εκδόθηκε η δίτομη μονογραφία με τίτλο «Κύπρος: ιστορία, λογοτεχνία, πολιτισμός».



Twitter