WIERSZE
Szwecja
Turcja
Ziya Osman Saba

Sevgiler
İnsanlar, hepinizi seviyorum!
Aranızda dostlarım, kardeşlerim var.
Ey şehir! Bütün hemşerilerim.
Bayramınız bayramım, kederiniz kederim.
Yoksullar, hastalar, zavallılar,
Sizler için gözlerimdeki pınar.

Ölüler! Özlemez olur muyum dünyanızı,
Aranıza karışmış annem var, babam var.

Günler geçiyor diye bir yandan içim sızlar,
Hayat! Hayat! Seviyorum seni.
Yemyeşil çayırlarda bembeyaz gezen kızlar!
Aranızda sevgilim var.

1941


Z wyrazami miłości
Ludzie! Kocham was!
Wśród was braci i przyjaciół mam.
Miasto! Mieszkańcy całego miasta!
Wasze święto moim świętem, wasz smutek moim smutkiem.
Biedacy, chorzy, samotni, dla was w moich oczach łzy.

Umarli! Jak nie tęsknić za waszym światem,
Wśród was mam mamę i tatę.

Ale trapi mnie to, że mija czas, życie! Życie! Kocham cię.
Śnieżnobiałe dziewczęta na zielonej łące!
Wśród was mam ukochaną.


tłumaczenie Doç. Dr. Öztürk Emiroğlu





Ziya Osman Saba
Ziya Osman Saba (1910 –1957) – turecki poeta i pisarz okresu Republiki. Założyciel grupy poetyckiej „Yedi Meşaleciler”. W wieku ośmiu lat stracił matkę, co miało wpływ na jego późniejszą twórczość. Od 1919 do 1931 uczył się w Liceum Galatasaray, wtedy również jako Ziya opublikował pierwsze utwory w piśmie Servet-i Fünun. Kiedy zmuszony był powtórzyć klasę zaprzyjaźnił się z Cahitem Sıtkı. Ta niespotykana w świecie literatury przyjaźń zaowocowała w 1957 wydaniem zbioru listów pt. Listy do Ziyi („Ziya’ya mektuplar”), które na przestrzeni lat pisali do siebie poeci.W 1928 z sześcioma przyjaciółmi ze szkoły wydał książkę pt. “Siedem pochodni” (tur. „Yedi Meşale”), Po sukcesie książki stał się współtwórcą wydawanego przy wsparciu Yusufa Ziyi Ortaça pisma o tym samym tytule. Pismo publikowane było od czerwca do października 1928, jego dalsze istnienie przerwała reforma językowa obejmująca m. in. zmianę alfabetu. W latach późniejszych publikował w pismach „Milliyet ve İçtihat” oraz „Varlık Dergisi”. W 1936 ukończył Wydział Prawa na Uniwersytecie Stambulskim i w tym samym roku odbył służbę wojskową.Wiele lat pracował w Banku Emlak ve Eytam. W 1943 wydał drugi zbiór wierszy pt. „Sebil ve Güvercinler”. Pracował jako korektor w Wydawnictwie Ministerstwa Edukacji. W 1947 wydał kolejny zbiór wierszy pt. „Geçen Zaman”. Po zawale serca w 1950 roku zmuszony by zrezygnować z pracy zawodowej i do końca życia utrzymywał się dzięki przygotowywaniu do druku książek wydawnictwa Varlık Yayınları, którego właścicielem był jego przyjaciel Yaşar Nabi. Jego pierwsza książka z opowiadaniami została wydana w 1952, kolejna dopiero po jego śmierci.

Ziya Osman Saba, cumhuriyet dönemi şair ve yazarı (30 Mart 1910, İstanbul-29 Ocak 1957, İstanbul). Yedi Meşaleciler Hareketi'nin kurucularındandır. Şair olarak ün kazanan edebiyatçı, küçük hikâye türünde de eserler verdi.
30 Mart 1910 tarihinde İstanbul'da dünyaya geldi. Babası Binbaşı Osman Bey, Paris askeri ateşesi idi. Sekiz yaşında iken annesini kaybetti. Bu kaybın hüznünü hep hissetti ve eserlerine yansıttı. Ziya Osman, dokuz yaşında yatılı öğrenci olarak kaydedildiği Galatasaray Lisesi'nden 1931'de mezun oldu. İlk şiiri 1927'de, lise öğrencisi iken Servet-i Fünun'da Ziya imzasıyla yayınlandı. Lisede bir yıl sınıfta kalınca bir alt sınıftaki Cahit Sıtkı ile tanışma fırsatı bulması, edebiyat dünyasında ender görülen bir dostluğun oluşmasını sağladı. Dostu Cahit Sıtkı'nın öğrencilik yıllarından itibaren kendisine yazdığı mektupları bir araya getirmesi ile ilk basımı 1957'de yapılan Ziya'ya Mektuplar adlı ünlü kitap oluşmuştur.
1928'de altı lise arkadaşı ile birlikte (Yaşar Nabi, Sabri Esat, Cevdet Kudret, Vasfi Mahir, Muammer Lütfi, Kenan Hulusi) Yedi Meşale isimli ortak kitap yayımladılar. Ziya Osman, kitabın başarısı üzerine Yusuf Ziya'nın desteğiyle çıkarılan ve yayımı sekiz ay süren aynı isimdeki derginin kurucu yazarları arasında yer aldı. Ömrü boyunca topluluğun şiir anlayışına bağlı kalan tek Yedi Meşaleci oldu. Derginin kapanmasından sonra şiirlerini Milliyet ve İçtihat'ta yayımlattı. Varlık Dergisi'ninkurulmasından sonra ise metinlerini orada yayımlatmaya başladı.
Sinir hastası olan kuzenine aşık olan Ziya Osman, ailesinin itirazlarına rağmen liseyi bitirdiği yıl onunla evlendi. 12 yıl süren bu evlilik mutsuz ve karamsar olmasına yol açtı. Yüksek öğrenimini 1936'da İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nde tamamladı, aynı yıl İstanbul'da askerliğini yaptı.
Hukuk eğitimi sırasında bir yandan da Cumhuriyet Gazetesi muhasebe servisinde çalışan Ziya Osman Saba, çalışma hayatına 1938 yılında girdiği Emlak ve Eytam Bankası'nda uzun yıllar devam etti. 1943 yılında ilk eşinden ayrıldı. Aynı yıl, Yedi Meşale'den sonra ilk kitabı olan Sebil ve Güvercinler adlı kitabı yayımlandı. ABC Kitabevi'nin yayımladığı kitapta 66 şiiri yer almaktaydı. Ertesi yıl, çalıştığı bankada tanıştığı Rezzan Hanım ile evlenerek yavaş yavaş karamsarlığından kurtuldu. Bu evlilikten Orhan ve Osman isimli iki oğlu oldu.
Ziya Osman Saba, bankası tarafından Ankara'ya tayin edilmesi üzerine bir süre bu kentte yaşadıysa da İstanbul özlemi nedeniyle 1945 yılında bankadaki görevinden ayrıldı. İstanbul'da Milli Eğitim Bakanlığı Basımevi'nde tashih şefi (düzeltmen) olarak çalıştı. 1947'de ikinci kitabı Geçen Zaman yayımlandı. Varlık Yayınları tarafından basılan bu kitap, şairin "Sebil ve Güvercinler" kitabındaki şiirlerle 1943-1946 arasında yazdığı şiirlerin bir araya getirilmesinden oluşuyordu.1950'de geçirdiği bir kalp krizi nedeniyle bu işi de bırakmak zorunda kalan Saba, yaşamının geri kalanında arkadaşı Yaşar Nabi'nin sahibi olduğu Varlık Yayınları'nın kitaplarını evinde basıma hazırlayarak geçimini sağladı.
İlk hikâye kitabı Mesut İnsanlar Fotoğrafhanesi 1952'de yayımlandı. 29 Ocak 1957 günü İstanbul'da bir kalp krizi sonucu Kadıköy'deki evinde hayatını kaybeden şairin Nefes Almak adlı şiir kitabı ile Değişen İstanbul adlı hikâye kitabı ölümünden sonra basıldı.
Eyüp Sultan'daki aile mezarına defnedilmiştir; ancak mezar bugün kayıptır.
Doç. Dr. Öztürk Emiroğlu
Dr hab. Öztürk Emiroğlu – wykładowca w Zakładzie Turkologii i Ludów Azji Środkowej Wydziału
Orientalistycznego Uniwersytetu Warszawskiego, od 2013 dyrektor Yunus Emre Enstitüsü
Centrum Kultury Tureckiej w Warszawie. W jego dorobku naukowym znajdują się książki, artykuły i referaty. Jest też autorem podręczników i skryptów, haseł encyklopedycznych, redaktorem naukowym książek, edytorem pracy pt. Historia Literatury Tureckiej i tłumaczem poezji Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego, Anny Świrszczynskiej, Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej, Tadeusza Różewicza, Edwarda Stachury i innych z języka polskiego na turecki.


Doç. Dr. Öztürk Emiroğlu – Varşova Üniversitesi Şarkiyat Fakültesi Türkoloji ve Orta Asya Halkları Bölümünün Öğretim Üyesidir. 2013 yılından itibaren Yunus Emre Enstitüsü Varşova Türk Kültür Merkezinin Müdürlüğünü sürdürmektedir.
Akademik çalışmalarından başka hikayeler ve radyo oyunları yazmaktadır. Ayrıca ders kitapları ve ansiklopedik metinler yazarlığı, bilim kitapların redaktörlüğü, Türk Edebiyatı Tarihi kitabının editörlüğünü yapmıştır. Konstanty Ildefons Gałczyński’nin, Anna Świrszczynska’nın, Maria Pawlikowska-Jasnorzewska’nın, Tadeusz Różewicz’in, Edward Stachura’nın şiirlerini Türkçeye çevirmiştir.



Twitter